FOG
FOG
Nói thẳng về thể loại này

Bản đồ Fog of War là gì

Bản đồ Fog of War là tấm bản đồ bị phủ kín ngay từ đầu và chỉ mở ra ở đúng chỗ bạn tự mình đi qua. Ý tưởng đến từ game chiến thuật. Trên điện thoại, chính vị trí của bạn làm việc vén sương, và tấm bản đồ đó trở thành bản ghi của toàn bộ mặt đất bạn đã đi qua bằng chân.

Ý tưởng đến từ đâu

Trong game chiến thuật, Fog of War là tấm màn đen phủ lên mọi nơi quân của bạn chưa tới. Bạn bắt đầu với một vòng sáng nhỏ, phần còn lại tối om. Vừa cho một đơn vị di chuyển là bóng tối quanh nó lùi lại. Bản thân thuật ngữ này còn già hơn game điện tử, nó đến từ lý thuyết quân sự, và tiếng Việt gọi là sương mù chiến tranh: một vị chỉ huy không bao giờ nhìn thấy cả chiến trường cùng lúc. Nhưng thứ gần như ai cũng hình dung ra vẫn là tấm bản đồ đen từ từ mở ra.

Bản đồ Fog of War cho đời thực lấy nguyên cơ chế đó và hướng nó vào thế giới bạn vốn đã sống mỗi ngày. Không phải một lục địa tưởng tượng, mà chính mạng lưới đường phố nơi bạn ở. Và không phải một đơn vị bạn kéo bằng chuột, mà là bạn, người thật sự đi tới đó.

Nó chạy thế nào trên điện thoại

Cơ chế rất đơn giản, và gần như mọi app kiểu này đều làm giống nhau.

Một lần ra quán rồi về cho bạn một nét mảnh. Về bằng một con đường khác cho bạn hai nét. Làm vậy suốt một năm, nó thành một hình dạng: phần thành phố thuộc về bạn, do chính đôi chân bạn vẽ ra chứ không phải do người vẽ bản đồ.

Phần lớn app đều tính mọi thứ diễn ra trên mặt đất, nên đi bộ, chạy bộ và đạp xe đều được tính như nhau. Đi xe máy hay ô tô thường cũng được ghi, nhưng nhiều người tắt phần đó đi. Vén sương một đoạn cao tốc ở tốc độ trăm cây số một giờ có cảm giác như gian lận, và chỉ một thời gian ngắn là tấm bản đồ trở nên phẳng lì và chán ngắt.

Mở vĩnh viễn nghĩa là gì

Đây là chỗ thể loại này tự quyết định số phận của nó. Trong game, sương mù thường phủ lại ngay khi đơn vị đi xa. Ngoài đời thì sương mù không được phép phủ lại. Con đường bạn đi hồi tháng Ba vẫn sáng vào tháng Mười Một, và vẫn sáng vào năm sau nữa.

Chính tính vĩnh viễn đó biến tấm bản đồ từ một thứ theo dõi trực tiếp thành một bản ghi. Bản đồ này không cho biết bạn đang ở đâu. Nó cho thấy tổng của mọi nơi bạn từng đặt chân, gộp trong một hình ảnh, và hình ảnh đó chỉ có thể lớn thêm. Con đường bạn đã đi qua thì không mất đi được nữa.

Đây là thứ đáng kiểm tra trước khi chọn app, cùng với một câu hỏi nữa: chuyện gì xảy ra khi bạn đổi máy. Một tấm bản đồ không sống sót qua lần đổi máy thì không phải là vĩnh viễn.

Cảm giác sau vài tháng

Tuần đầu tiên hơi choáng. Bạn vén được vài nét, mà màn hình vẫn gần như đen kịt. Như vậy mới đúng, và đó chính là điểm mấu chốt. Bài học đầu tiên từ một tấm bản đồ kiểu này là phần thế giới bạn chưa nhìn thấy lớn tới mức nào.

Sang tháng thứ hai, hình dạng bắt đầu đọc được. Bạn nhận ra đường tới chỗ làm như một mạch sáng rõ nét, vòng đi dạo buổi tối như một vòng khép kín, và đám nét dày đặc quanh nhà. Bạn cũng nhận ra các lỗ hổng: khu phố sau chợ, công viên bạn luôn men theo rìa mà chưa lần nào bước vào, bốn con đường nằm giữa hai nơi bạn hay lui tới mà chưa bao giờ nối lại với nhau.

Sau nửa năm, cách bạn di chuyển thay đổi một cách lặng lẽ. Không có gì kịch tính. Đôi khi bạn chỉ chọn một con đường khác để về, vì nó còn tối, vì nó nằm ngay đó, và vì nó chỉ tốn thêm chín mươi giây. Lấp một lỗ hổng bạn nhìn suốt mấy tuần lại thấy sướng lạ lùng, kể cả vào một tối thứ Ba bình thường.

Vì sao người ta làm chuyện này

Về cơ bản có hai lý do.

Vì bản ghi. Số bước chân bốc hơi khỏi trí nhớ. Ảnh giữ lại khoảnh khắc chứ không giữ mặt đất. Với phần lớn mọi người, tấm bản đồ sương mù là thứ duy nhất còn lại sau nhiều năm ra ngoài, và nó hình thành mà không cần chút kỷ luật nào. Không nhật ký, không sổ ghi, không quyết tâm. Bạn ra khỏi nhà, app nhớ giùm. Nhiều năm sau, bạn thấy được mình thật sự thuộc phần nào của một thành phố.

Vì cái hích nho nhỏ. Không có chuỗi ngày nào để đứt, không có huấn luyện viên, không có thông báo trách móc. Chỉ có một mảng tối trên bản đồ mà bạn xóa được bằng cách đi tới đó. Với nhiều người thế là đủ, và khi đi xa thì nó mạnh hơn hẳn. Hai ngày ở một thành phố lạ với tấm bản đồ sương mù trong túi là hai ngày hoàn toàn khác.

Sau nhiều năm nó ra sao thì bản đồ mọi nơi bạn từng đi bộ qua nói kỹ hơn.

Cần xem gì trước khi chọn app

Các app trong thể loại này nhìn ảnh chụp màn hình thì giống hệt nhau, còn dùng hằng ngày thì khác nhau rất xa. Bốn thứ quyết định một năm nữa bạn còn dùng nó hay không.

Ghi nhận chạy nền

Nếu app chỉ ghi khi màn hình đang bật thì bạn sẽ không dùng nó. Toàn bộ giá trị nằm ở chỗ bạn quên nó đi. Hãy xem sương mù có tiếp tục tan trong lúc app đã đóng và điện thoại nằm trong túi hay không.

Nhập lịch sử

Bắt đầu từ màu đen thì thật thà, nhưng chậm. Nếu bạn có Dòng thời gian của Google Maps hoặc file GPX từ một chiếc đồng hồ cũ, một app biết nhập sẽ cho bạn tấm bản đồ nhiều năm ngay từ ngày đầu. Với nhiều người, đó là ranh giới giữa đồ chơi và bản ghi.

Thuê bao hay mua một lần

Một số app trong mảng này thu tiền hằng tháng. Bạn tự hỏi xem mình có thật sự muốn đi thuê tấm bản đồ của chính những con đường mình đi, lưu trong chính máy của mình hay không. Gói thuê bao còn nghĩa là bản đồ của bạn bị giữ làm con tin: ngừng trả tiền là mất bản đồ.

Dữ liệu chạy đi đâu

Đây là bản ghi đầy đủ mọi chuyển động của bạn, tức là một trong những file nhạy cảm nhất bạn từng tạo ra. Hãy xem app có bắt tạo tài khoản không, vị trí của bạn có được đồng bộ lên server không, có quảng cáo hay công cụ phân tích nào chạy kèm không, và bạn có xuất được dữ liệu rồi rời đi hay không.

Thể loại này, và chỗ đứng của FOG trong đó

Điện thoại làm được chuyện này từ khoảng năm 2012, và giờ đã có vài app như vậy. Tất cả đều là biến thể của cùng một ý tưởng hay. Nếu bạn đang dùng một cái và thấy ổn thì không có lý do gấp gáp nào để đổi.

FOG là của chúng tôi. Lập luận, theo đúng bốn điểm ở trên:

Nằm trên lớp sương mù là bộ sưu tập: 241 quốc gia, 3.390 vùng và 7.342 địa điểm có tên, và cách duy nhất để lấy được một cái là tự mình đứng ở đó. Rank lên theo diện tích đã mở, mười bậc từ Fogbound tới Atlas. Nhân vật Wander của bạn nhận trang bị mới dọc đường. Có năm con đường: Scholar và Ranger miễn phí, còn Warrior, Mage và Navigator nằm trong FOG Unlimited. Với mỗi thành phố bạn đi bộ qua, app cho biết bạn đã mở được bao nhiêu phần trăm. Đi bộ, chạy bộ hay đạp xe, ở bất kỳ đâu trên Trái Đất.

So sánh các kiểu app nằm ở app bản đồ đi bộ.

Những câu người ta hỏi thật

Bản đồ Fog of War ngoài đời thực là gì?

Là tấm bản đồ thế giới thật trên điện thoại, bị sương mù phủ kín và chỉ mở ra ở đúng nơi bạn tự mình đi qua. Vị trí của bạn mở ra một dải hẹp, và vùng đã mở thì mở luôn. Sau vài tháng, kết quả là bức hình của mọi nơi bạn từng đặt chân.

Sương mù có phủ lại không?

Trong một app tốt thì không. Con đường bạn đi một lần sẽ mở vĩnh viễn, và chính điều đó biến bản đồ thành bản ghi thay vì thứ theo dõi trực tiếp. Ở FOG, mọi con đường đều mở vĩnh viễn.

Có chạy khi app đã đóng không?

Phải chạy, không thì tấm bản đồ sẽ không bao giờ hình thành. FOG vẫn vén sương trong lúc app đã đóng và màn hình đã tắt, nên bạn không phải bật gì trước khi ra khỏi nhà.

Đưa hành trình cũ vào được không?

Một số app thì được. FOG nhập Dòng thời gian của Google Maps và file GPX như một phần của lần mua duy nhất, nên hành trình từ nhiều năm trước hiện lên bản đồ ngay. Thường đó là đường ngắn nhất tới một tấm bản đồ đáng nhìn.

Vị trí của tôi có bị tải lên đâu đó không?

Chuyện đó hoàn toàn tùy app, và phải hỏi trước khi cài. FOG không có tài khoản, không đăng ký, không cloud, không phân tích, không quảng cáo và không trình theo dõi, còn bản đồ thì không rời khỏi máy. Bạn xuất dữ liệu lúc nào cũng được.

Đây có phải gói thuê bao không?

Một số app trong thể loại này đúng là vậy. FOG thì không. Khám phá miễn phí, còn FOG Unlimited chỉ mua một lần, không có thuê bao.

Bắt đầu từ một bản đồ tối đen.

FOG miễn phí để khám phá. Không tài khoản, không gói thuê bao, và bản đồ của bạn không rời khỏi máy.

miễn phí khám phá · mua một lần mở hết · không bao giờ có thuê bao

Đọc tiếp